Kişi fertillik hormonları və fiziki müayinə
FSH, testosteron, LH və prolaktinin nə vaxt istənildiyini, fiziki müayinənin nəyi aydınlaşdırdığını və testlərin niyə məqsədli seçildiyini öyrənin.
Kişi fertillik hormonları beynin hipotalamus və hipofiz sahələri ilə xayalar arasında işləyən siqnal sisteminin hissəsidir. FSH sperm istehsalını dəstəkləyən hüceyrələrlə, LH isə testosteron istehsalı ilə əlaqəlidir. Ancaq hormon paneli spermoqrammanı əvəz etmir və hər kişidə bütün hormonları yoxlamaq lazım deyil.
Fiziki müayinə laborator rəqəmlərə səbəb ola biləcək işarələri axtarır. Xayaların ölçüsü və quruluşu, palpasiya olunan varikosel, sperm daşıyan kanalların mövcudluğu və ikincili cinsi xüsusiyyətlər müayinə edilə bilər. Proses məxfi, izahlı və razılıqla aparılmalıdır; narahatlığınızı əvvəlcədən demək normaldır.
FSH və testosteron nə zaman istənilir?
AUA/ASRM tövsiyələrində FSH və ümumi testosteron aşağı sperm sayı və ya azoospermi, kiçik xaya, libido azalması, erektil disfunksiya və hormonal anormallıq əlamətləri olduqda məqsədli qiymətləndirmənin hissəsidir. Normal spermoqramma və hormonal simptom olmayan hər kəsə geniş panel rutin lazım deyil.
Yüksək FSH xayanın sperm istehsalında zəif cavabla uyğun ola bilər, lakin təkbaşına sperm əldə etmə ehtimalını qəti proqnozlaşdırmır. Aşağı testosteron düzgün səhər ölçümü və klinik əlamətlərlə təsdiqlənməlidir. Nəticəni internetdəki tək “optimal” rəqəmlə müqayisə etmək diaqnoz deyil.
- Oliqospermi və ya azoospermi.
- Libido azalması, erektil funksiya dəyişikliyi və hormonal əlamətlər.
- Kiçik xaya və ya müayinədə sperm istehsalı problemi şübhəsi.
LH, prolaktin və başqa hormonlar nə əlavə edir?
Testosteron aşağıdırsa LH problemin xayada, yoxsa beyindən gələn siqnalda ola biləcəyini fərqləndirməyə kömək edir. LH aşağı və ya aşağı-normal olduqda, libido və ya başqa əlamətlər varsa prolaktin seçilə bilər. Çox yüksək prolaktin dərman, hipofiz və digər səbəblər üçün ayrıca qiymətləndirmə tələb edir.
Tiroid və başqa endokrin testlər yalnız simptom, tarixçə və klinik tapıntı ilə əsaslandırıldıqda əlavə olunur. Geniş “fertillik hormon paketi” təsadüfi sərhəd nəticələr yarada və real qərara fayda verməyə bilər. Hər test əvvəlcədən müəyyən edilmiş suala cavab verməlidir.
Fiziki müayinə və əlavə testlər necə seçilir?
Mütəxəssis xayaların ölçüsünü, epididimi, vaz deferensin mövcudluğunu, varikoseli və lazım olduqda penis quruluşunu qiymətləndirir. Bu, tıxanma ilə istehsal problemini fərqləndirməyə, genetik test və ya görüntüləmənin həqiqətən lazım olub-olmadığını seçməyə kömək edir.
Azoospermi və ağır oliqospermiyada, xüsusilə yüksək FSH və ya xaya atrofiyası ilə birlikdə kariotip və Y-xromosom mikrodeletsiya testi tövsiyə oluna bilər. Anadangəlmə vaz deferens yoxluğu CFTR qiymətləndirməsini gündəmə gətirə bilər. Nəticənin xəstə və gələcək uşaq üçün mənası olduğuna görə genetik məsləhət vacibdir.
- Müayinə nəticəsinə görə skrotal və ya transrektal görüntüləmə.
- Ağır sperm istehsalı pozuntusunda məqsədli genetik test.
- Müalicə və ailə üçün nəticəni izah edən genetik məsləhət.
Tez-tez verilən suallar
Normal testosteron normal sperm sayı deməkdirmi?
Xeyr. Testosteron normal olsa da sperm istehsalı pozula bilər. Spermoqramma və klinik qiymətləndirmə ayrıca məlumat verir; bir hormon digərinin yerini tutmur.
Aşağı testosteron varsa testosteron qəbul etməliyəmmi?
Fertillik istəyərkən xarici testosteron sperm istehsalını basa bilər. Səbəbi təsdiqləmək və fertilliyi qoruyan müalicə seçimini reproduktiv endokrin və ya uroloji mütəxəssislə planlamaq lazımdır.
Övlad Payı-da kişi fertillik hormonları geniş paket kimi deyil, spermoqramma və simptomların verdiyi suala görə seçilir. Nəticələrinizi mütəxəssislə birlikdə səbəb və təhlükəsiz müalicə baxımından qiymətləndirin.
Etibarlı mənbələr
Məqalə pasiyent maarifləndirilməsi üçün hazırlanıb və fərdi tibbi məsləhəti əvəz etmir.
