Fertillik mütəxəssisinə nə zaman müraciət etməli?
Fertillik mütəxəssisinə müraciət üçün 12 və 6 aylıq qaydanı, daha erkən qiymətləndirmə tələb edən halları və ilk görüşün məqsədini izah edirik.
Hamiləliyin baş verməsi üçün lazım olan müddət hər cütlükdə eyni deyil. Buna görə bir neçə ay ərzində nəticə alınmaması avtomatik olaraq sonsuzluq demək deyil. Bununla belə, fertillik mütəxəssisinə nə zaman müraciət etməli sualına yaş, menstrual sikl, əvvəlki xəstəliklər və hər iki partnyorun sağlamlıq tarixçəsi birlikdə cavab verir.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı sonsuzluğu 12 ay və ya daha uzun müddət müntəzəm, qorunmasız cinsi əlaqəyə baxmayaraq hamiləliyin baş verməməsi kimi müəyyən edir. Bu ümumi tərifdir; məlum risk olduqda qiymətləndirməni bir il gözlətmək düzgün deyil. Erkən konsultasiya dərhal IVF başlanacağı anlamına da gəlmir.
12 ay, 6 ay və daha erkən qiymətləndirmə
35 yaşdan aşağı qadınlarda, ayrıca risk əlaməti yoxdursa, qiymətləndirmə adətən 12 aylıq cəhddən sonra başlanır. Qadın 35 yaş və ya daha böyükdürsə, yaşla bağlı yumurtalıq potensialının azalması nəzərə alınaraq altı aydan sonra müraciət məqsədəuyğundur. 40 yaşdan sonra isə daha operativ konsultasiya tövsiyə oluna bilər.
Bu vaxt sərhədləri diaqnoz deyil, müraciəti planlaşdırmaq üçün klinik istiqamətdir. Cinsi əlaqənin tezliyi, ovulyasiya ehtimalı, əvvəlki hamiləliklər və kişinin reproduktiv tarixçəsi də müddətin düzgün qiymətləndirilməsinə kömək edir.
- 35 yaşdan aşağı və risk yoxdursa: adətən 12 aydan sonra qiymətləndirmə.
- 35 yaş və yuxarı: adətən 6 aydan sonra qiymətləndirmə.
- 40 yaşdan yuxarı və ya məlum risk varsa: gecikdirmədən fərdi konsultasiya.
Gözləmədən müraciət etməyə səbəb olan hallar
Aybaşıların çox nizamsız olması və ya olmaması, sikllərarası qanaxma, şübhəli endometrioz, əvvəlki çanaq infeksiyası və ya əməliyyatı, borularla bağlı problem, kimyaterapiya və radioterapiya tarixçəsi qiymətləndirməni tezləşdirə bilər. Kişidə məlum sperma problemi, xaya əməliyyatı, ereksiya və ya eyakulyasiya çətinliyi də erkən müraciət üçün əsasdır.
Bu əlamətlərdən birinin olması müəyyən nəticəni qabaqcadan göstərmir. Məqsəd mümkün səbəbi sistemli, ən az invaziv üsullardan başlayaraq araşdırmaq və vaxt itkisinin qarşısını almaqdır.
İlk konsultasiyada nə baş verir?
Həkim menstrual və hamiləlik tarixçəsini, keçirilmiş əməliyyatları, infeksiyaları, qəbul edilən dərmanları, ailə tarixçəsini və həyat tərzini nəzərdən keçirir. Kişi partnyor olduqda onun qiymətləndirilməsi də eyni vaxtda başlamalıdır; yalnız qadını müayinə etmək səbəbin bir hissəsini gözdən qaçıra bilər.
Növbəti addımlar tarixçəyə uyğun seçilir və ultrasəs, ovulyasiyanın qiymətləndirilməsi, boru keçiriciliyi testi və spermoqrammanı əhatə edə bilər. Hər kəsə eyni geniş test paketi vermək əvəzinə, nəticəni dəyişdirəcək məqsədli müayinələr seçilməlidir.
Tez-tez verilən suallar
Bir ildən əvvəl həkimə getmək tezdir?
Xeyr. Yaş 35 və yuxarıdırsa, sikl nizamsızdırsa, endometrioz, boru problemi, onkoloji müalicə və ya kişi faktoru ehtimalı varsa daha erkən müraciət əsaslıdır.
İlk görüş IVF qərarı deməkdirmi?
Xeyr. İlk görüşün məqsədi tarixçəni toplamaq, uyğun müayinələri seçmək və mümkün variantları izah etməkdir. Müalicə yalnız nəticələr və şəxsi prioritetlər əsasında planlaşdırılır.
Nə qədər gözləməli olduğunuzdan əmin deyilsinizsə, Övlad Payı-nın Bakıdakı reproduktiv tibb komandası tarixçənizi qiymətləndirib sizin üçün uyğun növbəti addımı izah edə bilər.
Etibarlı mənbələr
Məqalə pasiyent maarifləndirilməsi üçün hazırlanıb və fərdi tibbi məsləhəti əvəz etmir.
